Kolon Kanseri
Kolon Kanseri Nedir?
Sindirim sisteminin anüsle bağlanan son noktası olan kalın bağırsak, ortalama 1,5 ile 2 metre uzunlukta bir organdır. Kalın bağırsak, kolon ve rektumdan meydana gelmektedir. Peki, rektum neresidir? sorusuna cevap verecek olursak, kalın bağırsağın anüsten önceki son 12 santimetrelik dışkının depolandığı kısmına denir. Kolon ise rektum dışındaki diğer kalın bağırsak bölümüdür. Kalın bağırsak ya da kolon kanseri, dünyada en çok rastlanan kanser türleri arasında bulunur. Kadın ve erkeklerde özellikle 50 yaş üstünde daha sıklıkla görülen bir kanser türüdür. Yaşamı boyunca her 20 kişiden 1’inde görülmektedir. Çoğunlukla poliplerden (adenom) gelişir.
Kolon kanseri tedavisinde başarıyı getiren en önemli kriter ise erken teşhistir. Kolon ya da kalın bağırsak kanseri erken evrede saptandığında hastalıktan tamamen kurtulmak mümkündür.
Kolon Ve Rektum Kanserinden Korunma Yolları Nelerdir?
Kolon ve rektum kanserlerinden korunmanın başlıca şartı, gerekli tarama tetkiklerini ihmal etmemektir. Aile öykünüz ve tıbbi geçmişinizi değerlendiren hekiminizin tavsiye ettiği şekilde ve aralıklarla gaytada gizli kan, kolonoskopi veya sigmoidoskopi tetkiklerini yaptırmak kolon kanserinden korunmanın birincil yoludur.
Öte yandan sigara ve tütün ürünleri ile alkolden uzak durmak, spor ve egzersiz açısından aktif bir yaşam tarzı benimsemek, Sebze meyve ve liften zengin beslenme, kalsiyum ve D vitamini alınması, işlenmiş ve hayvansal protein ağırlıklı besinlerden uzak durma, düzenli egzersiz, sigara kullanmama bağırsak kanserinden korunma yöntemleridir. ve tam tahıllar ile lifli gıdalar açısından zengin bir beslenme programı benimsemek de kolon kanserine karşı koruyucudur. Ayrıca aspirin kullanımı koruyucudur.
Diğer Kolon Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?
-
Erkek
-
İleri yaş,
-
Bağırsak polipleri
-
Ailesel Yatkınlık,
-
Enflamatuar (iltihabi) bağırsak hastalığının olması (Ülseratif kolit ya da Crohn hastalığı),
-
Kadınlarda yumurtalık, meme ve rahim kanseri hikayesinin olması,
-
Sağlıksız Beslenme Şekli; İşlenmiş ve hayvansal gıdaların aşırı, meyve ve sebzenin ise az tüketilmesi ve sigara kullanımı
-
Çevresel faktörler: Hayvansal yağ ve kırmızı etin (özellikle sığır, domuz ve kuzu eti) sık tüketimi, liften (fiber) fakir gıdalarla beslenme, obezite, aşırı kalori alımı ve düşük fiziksel aktivite, aşırı sigara ve alkol tüketimi.
Kolon Kanseri Belirtileri Nelerdir?
-
Dışkıda kan
-
Dışkılama alışkanlıklarında ishal ya da kabızlık şeklinde değişiklik veya kokusunda değişiklik,
-
Demir eksikliği ile ortaya çıkan kansızlık,
-
Dışkının kalınlığının incelmesi
-
Sık tuvalete gitme ihtiyacı fakat yetersiz dışkılama
-
Karın ağrısı, iştahsızlık ve istemsizce olan kilo kayıpları.
-
Dışkıda mukus görülmesi
-
Halsizlik, zayıflama
-
Karında kitle
Kolon Kanserinin Tanısı ve Erken Teşhisi İçin Hangi Testler Yapılıyor?
-
Kolonoskopi,
-
Dışkıda gizli kan bakılması,
-
Fleksible sigmoidoskopi,
-
Dışkıda DNA testleri.
-
Kan tahlili olarak CEA (karsinoembriyonik antijen) tetkiki
Kolonoskopi Hangi Sıklıkta Tekrarlanmalıdır?
Kişinin ailesinde 50 yaşından erken kalınbağırsak kanseri vakası varsa, 40 yaşından itibaren kolonoskopi yaptırması şarttır. Kolonoskopinin 5 yılda bir kez tekrarlanması çok önemlidir. Bunun yanında yılda bir kez dışkıda gizli kan bakılması da kanserin belirleyiciliği ve erken tanısı için çok önemlidir. Eğer kişinin ailesinde kalınbağırsak kanseri yoksa 50 yaşından itibaren düzenli olarak 5 yılda bir kolonoskopi yaptırması uygun olur. 1. derece yakınlarında 65 yaş öncesi gelişmiş bağırsak kanseri ya da meme, rahim ve yumurtalık kanserleri olan kişilerde ise kolonoskopi ile tarama yaşı 40’tır. Kişinin 1. derece yakınının kanser olduğu yaştan 10 sene öncesi 40 yaşından önceye denk geliyorsa, erken yaşta tarama yapılmalıdır.
Ülseratif kolitli hastalarda, hastalık yaşı 10 yılı geçtiğinde, her sene kolonoskopi kontrolü gerekmektedir.
Ailede genetik geçişli polipoizis sendromları olan kişilerde tarama yaşı 15-18 yaş itibari ile başlamalıdır.
Tarama kolonoskopisinde saptanan poliplerin sayısı ve patolojik tiplerine göre kontrol kolonoksopiler 1-3-5 ya da 10 yıl aralıklara yapılır. Sadece sol kolon tümörleri açısından tarama hedeflenirse, uzun kolonoskopik incelemelerin arasında 2-3 yılda bir fleksible sigmoidoskopi işlemi de taramalarda kullanılabilir.
Dışkıda gizli kan bakılması ilk kolonoskopi taraması yapılana dek sene de bir kez yapılmalıdır.
Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Kolon ve rektum kanserleri çeşitli yöntemlerle tedavi ediliyorlar. Cerrahi, kemoterapi (ilaç tedavisi) ve radyoterapi (ışın tedavisi) bu tedavilerden en sık kullanılanları.